Skip to main content
Preken

Zondag 7-1-2024: Openbaring van de Heer B 2024 Driekoningen.

By 7 januari 2024februari 16th, 2024No Comments

DRIEKONINGEN.

Lezingen: Jesaja 60, 1-6; Efeziërs 3, 2a.5-6; Matteüs 2 1-12

Momenteel leven er nogal wat vragen t.a.v. wat er allemaal bij ons, om ons heen en wereldwijd gebeurt. Er is zorg over onze bestaanszekerheid, onze veiligheid, onze vrijheid, onze toekomst. We kunnen ons bij al wat we meemaken afvragen hoe redelijk of hoe onredelijk het gedrag van mensen kan zijn. Vroeger bracht een leraar ons tijdens onze priesteropleiding al bij, dat ‘een mens  ‘het meest inconsequente wezen is dat bestaat’. Van een dier en hoe het zich gedraagt kun je op aan, zo leerde hij ons, maar van een mens niet. Je zou verwachten. Je zou, bijvoorbeeld kunnen verwachten dat iedereen zich inspant om leven en welzijn in stand te houden en te dienen. Maar klaarblijkelijk zijn er ook neigingen om elkaar naar het leven te staan en wat mensen hebben opgebouwd te vernietigen. En dat met de leuze het ‘eigen volk eerst’ en alle  belangen van anderen, andere volken zijn daaraan ondergeschikt. Met als gevolg veel dood en verderf, leed en hopeloosheid bij degenen die het treft. Het maakt menigeen angstig en onzeker. We kunnen dat wereldwijd zien, maar ook binnen onze eigen samenleving is niet alles in orde. Er is ontevredenheid en wantrouwen. Er zou een grote kloof zijn tussen mensen die gehoord en gezien worden en een grote groep anderen die zich niet gehoord, gezien of gewaardeerd voelen door de overheid en door delen van de bevolking, die het goed hebben. Er zou te weinig  oog zijn voor wat er zich afspeelt bij de materieel armen en kansarmen. Naast een gebrekkige opvoeding zou daar een van redenen liggen van crimineel gedrag zoals dat ook weer bleek bij de overgang van Oud- naar Nieuwjaar. De vraag bij dit alles: welke zijn eigenlijk de beginselen die ‘ons leven met elkaar dragen en richting geven? Waren het tot de jaren zestig van de vorige eeuw ‘zuilen’ als geloof en kerk, socialisme, liberalisme die ons leven droegen. Zij lijken op ‘de manier van toen’ verleden tijd. De  mens van nu (b)lijkt een zoekende mens te zijn, die zijn vrijheid koestert, maar op zoek naar een (‘geestelijk’) fundament. Materiële welvaart is niet genoeg om ons tot gelukkige, zinvol levende mensen te maken.  Iedereen, zelfs de crimineel of iemand met een (tijdelijk) crimineel gedrag lijkt op zoek te zijn naar zin en betekenis. Dee crimineel doet dat op de verkeerde manier door het schade toebrengen aan medemensen. De zoekende mens blijkt van alle tijden, is in beweging. Structuren waarin men lijkt gevonden te hebben zijn niet voor eeuwig en veranderen van tijd tot tijd. De mensengeschiedenis bewijst dat. Tijdperken wisselen elkaar af. Paus Franciscus meent dat we er momenteel sprake is van een ‘verandering van tijdperk’.

Christenen van nu, op zoek naar hun betekenis in de huidige wereld beleven samen met al de andere mensen dezelfde tijd. Maar we hebben ook een bron, die inspiratie biedt, nl. de Heilige Schrift. Het is het verhaal van onze geschiedenis met de ene God. Daar zit beweging in, is altijd op weg naar voltooiing. De profeet Jesaja en geestverwanten wijzen uit Babylonië naar Jeruzalem teruggekeerde ballingen op het licht dat God laat schijnen, zodat ook volken bij hen Gods licht vinden. De profeet stimuleert zijn landgenoten in hun geloof en de betekenis ervan voor heel de wereld. Iets dergelijks vinden we in het Evangelie van Matteüs, zelf een Jood, maar volgeling geworden van Jezus in diens ruimte van leven. Hij is teleurgesteld in het dichtgetimmerde godsdienstige systeem van zijn dagen, waarin Herodes, godsdienstige oudsten,  hogepriester, schriftgeleerden, farizeeën bang zijn hun greep op het volk te verliezen. ‘Zoekende mensen van buiten’, waarschijnlijk sterrenkundigen uit Babylonië -bij ons bekend als Driekoningen- doen overeenkomstig hun beroep. Ze signaleren een bijzondere ster, komen in beweging en volgen die tot ze vinden wat/wie ze zoeken. Ze staan symbool voor de eerlijk naar zin zoekende mensen, die tenslotte in Jezus (en diens Evangelie (Goede Tijding) oriëntatie en houvast op de levensweg vinden. Herodes staat in zijn angst macht te verliezen voor ‘het kwaad’ met zijn moorddadig plan  t.a.v. de kinderen van Bethlehem onder 1 jaar. In de geschenken die de sterrenkundigen aanbieden wordt -overeenkomstig kerkvaders in de vroegste christelijke periode- de betekenis van Jezus duidelijk. Hij krijgt goud als Christus-Koning, wierook als Zoon van God en mirre, die verwijst naar de balseming van zijn lichaam na zijn dood.  Ieder, die zich door het leven beweegt, op zoek is naar meer dan materiële welvaart, op zoek is  naar oriëntatie, fundament en houvast in de turbulenties van het bestaan kan terecht bij Jezus en zijn evangelie. Bisschop Harrie Smeets, gestorven 63 jaar, heeft bij gezondheid en ziekte laten zien wat dat kan betekenen. Hij, ook zoekende men werd in zijn werkzame ziekte gedragen door zijn vertrouwen in God. Hij vond daarin het geestelijk fundament, dat hem droeg en oriënteerde. Hij is voor ons een voorbeeld. Amen.

Emeritus pastoor Reijnen.