Preken

zondag 25 augustus 2019: Het wachtwoord om binnengelaten te worden.

By 25 augustus 2019 No Comments

‘Span je tot het uiterste in om door de nauwe deur binnen te komen, want velen zullen het proberen, maar er niet in slagen’. Zo reageert Jezus op de vraag van een van zijn toehoorders, die wil weten of het er weinig zijn die gered worden. Jezus heeft waarschijnlijk geen sportieve prestatie op het oog, zoals een hindernis die je moet nemen tijdens een stadsloop, maar wel iets waar je moeite voor moet doen; een serieuze zaak dus. De oproep van Jezus is een antwoord op een angstige vraag: ‘Behoor ik tot de mensen die gered worden?’ Of anders gezegd: ‘Kan ik, zal ik gelukkig worden?’
We weten allen: mensen zijn vaak erg angstig, als het gaat om geluk en gezondheid. Als we elkaar een gelukkig of zalig Nieuwjaar wensen, voegen velen er aan toe: ‘Als we maar gezond blijven; dat is het voornaamste!’. Er hoeft echter maar iets onverwachts te gebeuren of ons leven staat op zijn kop. Velen vragen zich af:  Wat moet ik doen om gezond  te blijven en gelukkig te worden? Zal ik van een rustige en veilige oude dag kunnen genieten? Hoef ik op het eind niet te lijden? Al wordt er van ons alertheid en zorgzaamheid gevraagd, tegelijk weten wij ook dat we dit soort zaken niet zelf in de hand hebben. Je kunt je wel beroepen op de prestaties die je geleverd hebt, maar we weten ook dat dit geen garantie biedt voor duurzaam geluk en bestendige gezondheid. We kunnen ons geluk niet kopen of afdwingen. Een stemmetje in ons zegt, dat onze prestaties niet puur eigen verdienste zijn en dat ons veel geschonken is.

In het Evangelie laat Jezus blijken dat het Koninkrijk van God voor iedereen open staat. Hij stelt: ze komen uit alle windstreken, mensen van allerlei ras, rang en stand, maar plotseling is er dat kleine poortje, die smalle deur. Wij vragen ons af: ‘Waarom dan ineens deze hindernis?’ Jezus maakt duidelijk dat binnentreden in het Rijk van God niet van een leien dakje gaat. Je moet er je best voor doen. We moeten ons zelfs tot het uiterste inspannen. Binnenkomen is geen kwestie van vriendjespolitiek; je  wordt niet binnengelaten op grond van goede relaties. Blijkbaar hebben we een geldig wachtwoord nodig. Meer dan ooit kennen wij in onze dagen deuren en poortjes, waar je een pasje, pincode of geldig wachtwoord voor nodig hebt. Hebben we dat niet paraat, dan hebben we een probleem. Het wachtwoord voor die nauwe deur van Gods Koninkrijk is blijkbaar: ‘Gerechtigheid doen’.  We komen dat woord op tal van plaatsen in de Bijbel tegen. Het heeft alles te maken met ‘recht’. Het gaat er blijkbaar om elkaar recht te doen, ijveren dat ieder mens tot zijn of haar recht komt. Er is geen sprake zijn van gerechtigheid, als wij aan de nood van anderen voorbij leven. Vrijwel iedereen wil een goed mens zijn, maar dat gaat niet vanzelf. Het gaat vaak ten koste van onszelf en onze eigen belangen. We weten  waarom het gaat: je niet te groot voelen om elkaar van dienst te zijn, mild en barmhartig zijn in ons oordeel, bereid zijn om te vergeven als iemand ons tekort heeft gedaan. En we komen ze tegen: mensen die met grote inzet zorgen voor elkaar; mensen die mild zijn in hun spreken en geduld opbrengen ook voor die moeilijke en onhandelbare mens. Ze gooien de handdoek niet in de ring bij tegenslag of gebrek aan waardering, maar houden vol en blijven geloven in de kracht van het goede.

Als wij willen weten wat gelukkig maakt, is dat dan niet de ervaring dat anderen ons nodig hebben? Dat we iets kunnen bijdragen aan hun geluk? Natuurlijk mag ik de vraag stellen – zoals die toehoorder van Jezus – of ik gelukkig zal worden en of het er veel zullen zijn die gered worden, maar veel vruchtbaarder is mezelf  af te vragen of een ander door mij wat gelukkiger wordt? Of ik voldoende moeite doe om een ander te helpen en te redden. Een spreuk uit de Joodse Talmoed zegt: ‘Wie één mens redt, redt de hele wereld’. Het gaat er in ons leven om hoe wij antwoord geven op wat er op onze weg komt en waarin wij menigmaal de hand van God kunnen ontdekken.

De aansporing van Jezus ons tot het uiterste in te spannen zou ons op het verkeerde been kunnen zetten, alsof het in het navolgen van Hem vooral gaat om zoveel mogelijk te presteren. In het leven van velen is er juist sprake van ‘overactiviteit’. Vaak is er te weinig rust en stilte om ons te realiseren waar we mee bezig zijn en wat echt van waarde is, om te genieten van de vruchten van ons werk. Bij die aansporing van Jezus om ons in te spannen hoort ook het zoeken naar een goede balans tussen werken en rusten en bidden. Die balans is onmisbaar om Gods zachte stem in ons hart en zijn bedoeling met ons leven te verstaan. Jezus zelf geeft ons het wachtwoord om binnengelaten te worden. Hij zegt: ‘Zoek eerst het Rijk van God en zijn gerechtigheid. Al het andere wordt je erbij gegeven’. Dan vormt de nauwe deur geen onoverkomelijk probleem meer.
AMEN.