Preken

zondag 5 augustus 2018: Voedsel dat onze diepste honger stilt.

By 5 augustus 2018 No Comments

2018 18 B   VOEDSEL DAT ONZE DIEPSTE HONGER STILT

Een pasgeboren baby, nog maar net op de wereld, heeft een ingeboren reflex om onmiddellijk te willen drinken. Als het kind de borst of de fles krijgt, zuigt het met kracht de melk naar binnen. Het is meer dan alleen voedsel dat het binnenkrijgt, het is ook aandacht, warmte, nabijheid, liefde, leven. En over dat méér gaat het in het Evangelie van vandaag. Honger hebben, dorst hebben: dat houdt in wezen nooit op, zolang als wij leven. Het hoort bij onze menselijke constitutie. Zo merk je ook in een verzorgingshuis. Maaltijden zijn belangrijk in het leven van alledag en als die niet goed verzorgd zijn, geeft dat reden tot klagen en ontevredenheid. De behoefte aan voedsel en drank kan ons ook bezorgd maken: de angst dat er niet genoeg is of dat bepaalde producten niet meer voorhanden zijn.
Gerelateerde afbeeldingDe 1e lezing vertelt over het volk Israël dat onder leiding van Mozes de slavernij in Egypte ontvlucht is, op zoek naar vrijheid. In de woestijn terecht gekomen, dreigen ze om te komen van honger en dorst. Dan beginnen ze te klagen, eerst tegen Mozes en Aäron, maar indirect tegen God. Opvallend is dat God hier helemaal niet kwaad of ongeduldig om lijkt te zijn. Kennelijk zijn de klachten terecht, want God treft een duurzame regeling, zij het met voorwaarden. Zo mag ieder precies oprapen wat nodig is voor één dag, zodat er genoeg is voor iedereen. Dat is een hele opgave voor mensen die de neiging hebben om te hamsteren en hun leven veilig te stellen. God vraagt in wezen dat wij durven vertrouwen op zijn leiding en zorg voor ons.
Van het Evangelie van Johannes dat we hoorden, kunnen we alleen iets begrijpen, als we ervan uitgaan dat een mens behoefte heeft aan méér dan brood alleen. Natuurlijk hebben we behoefte aan eten en drinken, maar ook aan warmte, aandacht, intimiteit en verbondenheid. Veel mensen vinden geen echte vrede in enkel materiële zaken, zoals geld en bezit, naamsbekendheid en carrière enz. Velen kennen ook een religieus verlangen. Het verlangen om zin en betekenis te geven aan hun leven: waartoe ben ik hier op aarde? Wat is hier mijn opdracht en wat zal eens mijn toekomst zijn, als dit aardse leven eindigt? Ik kom toch ergens vandaan en ik ga tot ergens naartoe? Ik probeer te leven vanuit bepaalde waarden die ik wil doorgeven aan een volgende generatie. Over dat religieuze verlangen heeft o.a. de kerkvader Augustinus veel nagedacht. Hij was bisschop van Hippo in Nrd. Africa, eind 4e – begin 5e eeuw n.Chr. Van hem is de beroemde uitspraak: ‘ Onrustig is mijn hart, totdat het rust vindt in U, mijn God.’ Voor Hem was het heel helder: het verlangen naar eten en drinken, naar intimiteit en allerlei andere zaken wordt in dit leven nooit helemaal vervuld. Iedere keer komen er andere (diepere) verlangens in ons op. Het religieuze verlangen kun je niet stillen met eten en drinken, shoppen, vrijen of reizen. Dan zoek je de vervulling op de verkeerde plaats zegt Augustinus.
In de rabbijnse traditie was het brood het vaste symbool voor de Thora, de boeken van Mozes, de Joodse Wet. Als je dat ‘brood’ niet elke dag tot je neemt, dan blijf je – bij wijze van spreken – steken in het zand van de woestijn; dan leef je leeg en zonder zin. Nu was er de algemene verwachting binnen het jodendom dat het manna – dat de voorvaderen gegeten hadden – zou terugkomen bij het aanbreken van de nieuwe tijd, bij het verschijnen van de Messias. Op het eind van de 1e eeuw na Chr. is er dan een kleine gemeente van gelovigen in Kl. Azië (waarschijnlijk de gemeente van de apostel Johannes) die het aandurft openlijk te verkondigen dat die nieuwe tijd reeds is aangebroken en dat de Messias al is verschenen. En dat dus het manna, het echte Brood uit de hemel, opnieuw is neergedaald. Wat men eeuwenlang heeft vermoed, gehoopt en verwacht, is inmiddels gebeurd. Het nieuwe manna is er. Het is Jezus zelf, het Woord van God. De gemeente van Johannes vereenzelvigt Jezus met dat nieuwe manna. Dat brood geeft eeuwig leven en is nu al werkelijkheid voor degene die gelooft. Na meer dan 50 jaar bidden en mediteren komt de apostel Johannes tot de conclusie: Jezus is het echte Brood uit de hemel. Hij is in staat onze diepste honger te stillen. Hij heeft ons een beeld van een God geschilderd die Liefde is en Die van ons houdt zoals we zijn. Hij nodigt ons uit om onszelf te geven als voedsel voor anderen.

Gerelateerde afbeeldingAls wij straks naar voren komen en het H. Brood van de Eucharistie ontvangen, doen wij dat met een geopende hand. Wij drukken daarmee uit: ik ben een mens met verlangens, een zoekende mens, een mens hongert naar Gods Woord dat richting geeft aan mijn leven, naar Brood uit de hemel.

Als wij dan ‘Amen’ antwoorden, zeggen we in feite ‘Ja’ op wat Jezus ons belooft: ‘Ik ben het Brood dat leven geeft’. Bidden wij dat dit verlangen en dit vertrouwen in ons mag groeien. AMEN.