Preken

Zondag 4 maart 2018: Een tempel worden van de Heilige Geest

By 4 maart 2018 No Comments

Op 12 jarige leeftijd is Jezus al met zijn ouders in Jerusalem geweest voor de viering van het Paasfeest. In zijn openheid voor het mysterie van Gods aanwezigheid heeft de tempel diepe indruk op Hem gemaakt. Hij heeft er niet alleen zijn vragen kunnen stellen aan de Schriftgeleerden, maar Hij heeft de tempel ook ervaren als een heilige plaats. Nu moet Hij helaas constateren dat ze er een marktplaats van hebben gemaakt. Je kunt er groot- en kleinvee kopen om als brandoffer te laten opdragen. En om je tempelbelasting te betalen heb je munten nodig zonder de beeltenis van de keizer. Die kun je hier krijgen bij de geldwisselaars. En al die handel en bedrijvigheid speelt zich af rond deze heilige plaats die toch bestemd is om met God in contact te komen. Terwijl de andere Evangelisten dit verhaal vertellen aan het einde van Jezus’ leven, plaatst Johannes helemaal in het begin, vlak na de bruiloft in Kana. Op die manier wil hij wijzen op de kritische betekenis van Jezus’ komst en werk. Hij wil duidelijk maken wie het is die hier optreedt en dat er een nieuwe tijd is aangebroken. Ondanks dat handel in vee en geldwisselaars hier onmisbaar zijn geworden, schiet Jezus in vuur en vlam en treedt gewelddadig op om tegen dit alles te protesteren. ‘Maakt van het huis van mijn Vader toch geen handelshuis’ , roept Hij uit. Op deze heilige plaats is godsdienst tot koopwaar geworden. Het stuit Jezus tegen de borst dat de eredienst hier is verworden tot uiterlijk vertoon en het gebed tot een handeltje. Zo ga je toch niet met God om! Gerelateerde afbeeldingHet verdrijven van de kooplui is geen kwestie van met het verkeerde been uit bed te zijn gestapt, het is veeleer een symbolische daad. Ze ligt in de lijn van wat de oude profeten hebben gedaan. Zij hebben regelmatig gewaarschuwd tegen de manier waarop Israël zijn godsdienst beleeft, tempel en eredienst ontheiligt en er koehandel van maakt. Wat hebben (brand)offers voor zin, als barmhartigheid en trouw ontbreken in de omgang met elkaar en armen geen recht wordt gedaan? Jezus is vreselijk geërgerd, omdat Hij ziet dat de heilige plaats die bedoeld is om God te ontmoeten verworden is tot een plek waar de afgod van het geld en de hebzucht wordt aanbeden. Als de tempeldienaars Jezus vragen waar Hij het recht vandaan haalt om zo op te treden, is zijn antwoord dat Hij een andere tempel zal opbouwen die niet door mensenhanden is gemaakt. Jezus zelf zal die nieuwe tempel zijn. Daarmee wordt de tempel van Jerusalem zoals die reilt en zeilt afgeschreven. Immers waar gerechtigheid, trouw en barmhartigheid ontbreken, daar woont God niet meer. God wil in Geest en waarheid aanbeden worden. Naar mensen die dat proberen is God op zoek, zegt Jezus tegen de Samaritaanse vrouw bij de put. ‘Een tempel zijn van de levende God, dat is ónze opdracht als christenen’, zegt St. Paulus. In deze 40-dagentijd proberen we ons dat duidelijker bewust te worden. Hoe kunnen we eerlijk tot God bidden, als we niets doen voor medemensen die gebrek lijden of anderszins in nood verkeren? De Vastenaktie staat dit jaar in het teken van armoedebestrijding in Zambia. Zusters zetten zich daar in voor onderwijs, ziekenzorg en de zorg voor gehandicapte kinderen. Voorts helpen ze 300 hiv-positieve mannen en vrouwen via een training een eigen bedrijf te starten, waardoor ze binnen 3 jaar in eigen levensonderhoud en dat van hun familie kunnen voorzien.

De eerste lezing vertelt dat God het volk Israël Tien Woorden heeft gegeven. Wij noemen ze Tien Geboden. Het zijn woorden die vertellen wat belangrijk is, als wij in goede harmonie met elkaar willen leven. De eerste woorden zeggen iets over de verhouding tussen God en de mensen. In de volgende woorden gaat het over de relatie tussen mensen onderling. Voordat God die tien woorden aan Mozes bekend maakt, zegt Hij: ‘ Ik ben de Heer, jullie God. Ik ben het die jullie uit Egypte heb weggeleid. Ik heb jullie bevrijd uit de slavernij’. Daarmee geeft Hij a.h.w. zijn visite-kaartje. Door deze bevrijding toont Hij hoezeer Hij begaan is met zijn volk. Israël mag voortaan in vrijheid leven. Gerelateerde afbeeldingMaar in vrijheid leven kan niet zonder regels. En juist op die vrijheid zijn die tien geboden gericht. Het zijn basisregels om in goede harmonie met elkaar te leven. Met deze tien Woorden kunnen wij uitdrukking en vorm geven aan onze liefde voor God en voor elkaar. Eerbiedige en zorgvuldige omgang met God en respectvolle ondersteuning van elkaar. Maar de dagelijkse praktijk laat zien hoe moeilijk het is deze basisregels als leidraad te hanteren. We staan nl. telkens bloot aan het gevaar die spelregels uit te leggen in ons eigen voordeel, terwijl het God er juist om te doen is ons te bevrijden uit egoïsme en verslaving Laten wij daarom bidden, dat Jezus onze zwakheid te hulp komt en ons vrij maakt van iedere gehechtheid die ons schaadt. Dat Hij ons opbouwt tot een tempel van de H. Geest, een plek waar God woont te midden van de mensen. AMEN