Preken

Zondag 10 maart 2019: 1e zondag v.d. veertigdagentijd…

By 17 maart 2019 No Comments

Lezingen: Deuteronomium 26, 4-10; Romeinen 10, 8-13; Lucas 4, 1-13

Het woord ‘beproeving ’ of ‘op de proef worden gesteld’ zal in ons dagelijks spreken waarschijnlijk zelden worden gebruikt, tenzij in de huidige tekst van het Onze Vader . Datgene wat ons in het leven overkomt wordt waarschijnlijk ook niet ervaren als een beproeving. Datgene  waarvoor we gesteld worden, onze relaties, ons gezin, ons werk, onze deelname aan het maatschappelijk leven, wordt tegenwoordig vaak eerder gezien als een uitdaging om onszelf waar te kunnen maken. Toch kunnen de eisen, die het huidige leven ons stelt als een beproeving ervaren worden vooral als we –wat tegenwoordig menigeen overkomt- tegen de grenzen aanlopen van ons kunnen, lichamelijk en geestelijk. Dat kan leiden tot overspannenheid of  ‘burn out’, afgebrand zijn.  Er kunnen dan momenten zijn waarin we onszelf de vraag stellen hoe we met onszelf en met onze opgaven en verantwoordelijkheden omgaan. Wie ben ik als mens? Vervreemdt al wat ik móet mij niet van mijzelf? Wil en moet ik niet teveel? Ben ik nog werkelijk in staat een naaste voor een ander te zijn? Menigmaal ook een vraag naar geloof: ‘wie is God voor mij’?  Het zijn vragen naar de kern van ons leven.
Tussen zijn doop in de Jordaan en zijn openbare optreden zoekt Jezus de woestijn op waar hij veertig dagen verblijft. Hij lijkt op de Israëlieten op hun gang door het water van de Rode Zee en hun tocht van veertig jaar  door de woestijn. Het woestijnklimaat,  het karige voedsel en water werd door het volk ervaren als een beproeving. Menigmaal verlangden ze terug naar de vleespotten van Egypte. Daar hadden ze te eten maar werden er ook behandeld als slaven, niet-mensen zonder vrijheid.  Jezus verblijft in de woestijn en wordt er door de duivel op de proef gesteld zijn vrijheid bij hem in te leveren. Wie is Jezus? Wat is hij waard? Waarvoor kiest hij?  Voor het stillen van zijn fysieke honger? Voor de verleiding naar macht en aanzien? Jezus komt in de eenzaamheid en karigheid, de stilte  van de woestijn zichzelf  tegen. Blijft hij gericht op God, zijn en onze Vader in de hemel, die hem en iedere mens een opdracht geeft in het leven?  Jezus geeft geen krimp en wijst af waar het de satan (tegenstrever) om begonnen is: hem te verleiden tot eigenmachtigheid, opstand tegen God.
De omstandigheden waarin wij leven zijn anders dan in Jezus’ tijd. We hebben in onze nabijheid geen woestijn waar de stilte heerst en de karigheid van eten en drinken, waar het in de nachten bitterkoud kan zijn en overdag gloeiend warm, waar we onszelf tegenkomen omdat we niets anders ‘te doen’ hebben dan er te zijn. EN TOCH, vraag het huisartsen en psychiaters, de mensen werkzaam in de Geestelijke Gezondheid. Er komen hoe langer hoe meer mensen in hun spreekkamers. Ze worden geleefd, zijn overvraagd, brengen niet meer op wat van ze gevraagd wordt en komen met de vraag: wie ben ik eigenlijk als mens? Waar vind ik mezelf terug? Hoe (her)ontdek ik de kernwaarden van het mens-zijn?  De begeleiding zal meestal op het oog hebben dat de cliënt in zichzelf keert, in zichzelf de kracht vindt te weerstaan aan de verleiding van voortdurende nood aan zelfbevestiging zich te ontdoen ontdoe van de ballast die iemand van zichzelf vervreemdt, hoe moeilijk dat ook is; te kiezen voor wie men is; eigen mogelijkheden en beperktheden te erkennen.
De van de slavernij bevrijde  Israëlieten in de woestijn brachten te gaven van hun eerste oogst voor God. Ze erkenden zo hun geloof in God en het zichzelf toevertrouwen aan God, die hen uit hun slavernij had bevrijd. Ook Jezus beleefde in de afwijzing van de duivel  zijn goede verhouding tot God. In onze voorbereiding op Pasen worden we uitgenodigd ons te bezinnen op wat ons mens-zijn dient en in de weg staat. Moge ons geloof in God ons daarbij helpen. AR