Preken

Ten goede en ten kwade

By 15 september 2015 No Comments

In de loop van ons leven raken we betrokken bij allerlei mensen en gebeurtenissen. Dat kan ten goede en ten kwade. Je ziet het als je de vluchtelingenproblematiek een beetje volgt en wat die ten goede teweeg brengt onder mensen aan mededogen hartelijkheid; maar ook ten kwade aan afwijzing, gevoel van bedreiging en angst. Betrokkenheid heeft te maken met over en weer. Er gebeurt wat en wij reageren. Dat is zo in ons sociale, maar ook in ons particuliere leven. Het begint al met het gezin waarmee we, ouders en kinderen, onlosmakelijk verbonden zijn in plezierige en verdrietige omstandigheden. Naast onze gezinnen hebben we ook onze vrienden en onze partners op het werk. Zonder betrokkenheid over en weer bestaat geen vriendschap en geen partnerschap. We reageren op elkaar. Waar het gaat over een positieve betrokkenheid heeft dat  te maken met solidariteit en liefde, en daarbij behorende inzet. Dat geeft zin ons leven; daar worden wijzelf beter van. Onze heilige Schrift heeft daar weet van en geeft daar eigen woorden aan.
De apostel Jacobus, van wie één brief is opgenomen in ons Nieuwe Testament, legt de nadruk op de praktijk van de betrokkenheid. Hij spoort ons aan om mensen in nood aan de eerste levensbehoeften te helpen of aan de leniging ervan bij te dragen. Momenteel speelt in dit opzicht in Europa het vluchtelingenprobleem een rol. Maar betrokkenheid kan ook nog anders ingevuld worden. Immers, al mankeert het bij de meesten van ons niet aan wat we aan eerste levensbehoeften nodig hebben, we leven in ons dorp met elkaar. En een goed samenleven vraagt dat we onze bijdrage daaraan leveren. Dat is nodig voor de leefbaarheid van onze dorpsgemeenschap. Voor de apostel Jacobus heeft betrokkenheid op wat de medemensen nodig hebben ook met ons geloof als christenen te maken: ‘het geloof dat zich niet daadwerkelijk bewijst is dood’. Het geloof kan niet zonder daden: ‘ik zal door mijn daden tonen dat ik geloof’.
Dat het leven daarmee niet altijd gemakkelijk is wordt ons verteld in de Evangelietekst van vandaag. De leerlingen van Jezus leven met hun volksgenoten in een tijd van bezetting van hun land door de Romeinen. Er zijn al diverse pogingen tot opstand geweest, maar die zijn door de bezetter onderdrukt. Zo gebeurde dat ook in ons eigen land tussen 1940 en 1945 toen ons land bezet was de door de de nazi’s, de Duitse nationaalsocialisten. Er was in Jezus’ tijd verlangen naar bevrijding. Van een Messias, gezalfde van God, verwachtte men dat hij de rijk van koning David, en daarmee macht en rijkdom, in ere zou herstellen. Die Messias zou worden aangekondigd door een voorloper, door een profeet als Elia, die het in zijn eentje had opgenomen tegen 400 heidense priesters. Sommigen zagen in Johannes de Doper, pas door Herodes terechtgesteld, zulk een voorloper van de bevrijder. De leerlingen zien Jezus als de Messias zelf, maar gekleurd door alle verwachtingen van de tijd en die waren politiek van aard: bevrijding van de heerschappij van de Romeinen. Daar kan Jezus niet aan beantwoorden. Het komt niet overeen met zijn levensroeping. Hem staat een ander soort vrijheid voor ogen. Hij is gekomen om het leven met ons te delen en ziet de oplossing in een leven uit liefde voor medemensen, vooral voor de minsten der zijnen, en voor God.  In plaats van de baas is Hij de dienaar. Daar leeft Hij voor. Dat roept weerstand op van degenen die uit zijn op macht, op rijkdom en het genieten daarvan. Zij zijn de oorzaak van Jezus’ lijden en dood. Dat maakt zijn leven niet gemakkelijk. Het duurt een tijd voordat de leerlingen dat kunnen accepteren. Jezus spoort zijn  toehoorders aan hun kruis te dragen, zoals Hij het zijne. Dat hoort bij het leven. Geen enkel leven loopt helemaal gestroomlijnd zonder verdriet. Leven met en voor elkaar, gedragen door de liefde gaat niet zonder prijsge-ven van zichzelf  Degenen, die weten te dragen en verdragen, zegt Jezus, zal het leven be-houden, zoals Jezus door lijden en kruis heen zijn leven heeft behouden, zoals de boodschap van Pasen ons leert. In dat hoopvolle perspectief mogen wij nu leven met alles wat daarbij hoort: het komt goed.

24e ZONDAG DOOR HET JAAR B 2015, 12-13 september Eys
Lezingen: (Jesaja 50, 5-9a); Jacobus 2, 14-18; Marcus 8, 27-35