Preken

Het politieke spel…

By 2 augustus 2015 No Comments

Het is niet altijd duidelijk door wie of wat leiders van volken worden ze bewogen? Zijn het heersers, die het politieke spel zo spelen, dat ze alleenheersers kunnen zijn en naar willekeur kunnen handelen, als hun macht er maar door gediend wordt?  Zijn het leiders wier macht wordt gecontroleerd door het volk, zodat willekeur niet voor de hand ligt? Zijn het zetbazen van de rijken en machtigen in het land, de feitelijk uitmaken wat er gebeurt? Zijn het mensen die begaan zijn met hun medemensen en wat die allemaal meemaken in het leven? Willen ze werkelijk hun volk dienen, hun welzijn in gerechtigheid voor allen. Willen ze zich inspannen dat hun volk in vrede leeft met andere volken? Zijn het mensen die oog hebben ook voor de minder bedeelden, de armen en de kansarmen?

De profeet Jeremia heeft slechte ervaringen met de koning van de Israëlieten, zo b lijkt uit de eerste lezing. Die zou zich moeten gedragen als een herder, die zijn kudde leidt naar grazige weiden en koele beken (psam 23). Zijn bestuur zou daarvoor de juiste maatregelen moeten nemen, maar hij speelt zijn eigen politieke spelletjes en die zorgen ervoor dat de feitelijke macht in de regio, Babylonië, Jeruzalem inneemt en verwoest. In 587 vóór Christus wordt het volk in ballingschap weggevoerd. Jeremia spreekt in naam van God aan het adres van de leiders van het volk: ‘wee de herders door wie de schapen van mijn kudde omkomen en verloren lopen’. Wanbeleid en corruptie liggen altijd op de loer. God belooft een nieuwe koning die in zijn Naam zal optreden en die zal heten: ‘de Heer, onze gerechtigheid’. De christenen hebben in die nieuwe koning al spoedig Jezus Christus gezien.

Inderdaad, als Hij optreedt gaat het om het weldoen aan mensen, zieken genezen, bezetenen bevrijden, lichamelijke of geestelijke doden laten opstaan. Maar als hij de politiek ervaart van de Joodse leiders, kunnen hem zelfs de tranen in de ogen schieten als Hij de stad Jeruzalem van bovenaf ziet liggen: ‘Jeruzalem mocht je toch beseffen wat je tot vrede strekt’. En vandaag in de Evangelielezing voelt hij medelijden met de grote toegestroomde menigte, want ‘de mensen zijn als schapen zonder herder’( feit van alle tijden??). Hij begint hen dan uitvoerig te onderrichten. Dat onderricht is erop neergekomen, dat er ruimte van leven komt,  dat mensen bevrijd worden van het kwaad dat hen gevangen houdt. Jezus geeft aan dat  voorschriften niet moeten beperken, maar juist het goede in mensennaar boven moeten halen en stimuleren. De samenvatting van alle waarden, die belangrijk zijn voor een menswaardig leven met elkaar is gelegen in de liefde, liefde tot God en medemens. Hij laat dat zien in zijn eigen omgang met anderen. Hij en zijn leerlingen hebben niet eens tijd om te eten gezien de gaande en komende mensen. Ze willen naar een eenzame plaats om wat rust te vinden. Maar, een grote menigte komt Hem op het spoor en dat raakt Jezus. Ze zoeken hem. Ze zijn als schapen zonder herder. Ze vragen om aandacht; rust is er niet voor Jezus en de zijnen. Hij is er helemaal voor de zijnen; voor hun bevrijding zet Hij, zoals we weten, zijn leven in.

Sinds Jezus’ optreden op onze aarde, sinds zijn dood en opstanding worden de verhalen over Hem en de toespraken die Hij gehouden heeft verder verteld tot op de dag van vandaag. De bedoeling ervan is dat de aanwijzingen van Jezus, gegeven in Godsnaam, doordringen in de levens, in de politiek en het maatschappelijk leven. Het is alleen jammer dat ze zo weinig doordringen in de hoofden van de mensen, en met name in de hoofden van de heersers. Nog altijd worden mensen uitgebuit, nog steeds zijn mensen slachtoffers van de machtswil van de heersers, moeten ze in ballingschap en slaan ze op de vlucht. Wat betekent dat voor ons, die het niet voor het zeggen hebben? Het wil niet zeggen dat we zelf helemaal machteloos zijn. We kunnen als christenen de beginselen van Jezus  in ons zelf tot leven laten komen en zo bijdragen aan gerechtigheid, mededogen en liefde in onze wereld. Op die manier kunnen we heilzaam aanwezig zijn in onze wereld.

16e ZONDAG DOOR HET JAAR B  2015, 19 juli Nijswiller, Eys en Wahlwiller
Lezingen: Jeremia, 23, 1-6; Efesiërs 2, 13-18; Marcus 6, 30-34