Preken

Overwegingen met en rond Kerstmis 2018.

By 25 december 2018 No Comments

2018 KERSTMIS VREES NIET: HEDEN IS U EEN REDDER GEBOREN

Een jonge moeder zegt: ‘Het leven met twee kleine kinderen is druk. Soms is het lastig te combineren met mijn baan. Daardoor ben ik soms wat minder flexibel dan mijn collega’s. Toch heb ik de geboorte van mijn kinderen ook ervaren als een verlichting. Ik vind het een bevrijding dat ik nu niet meer het belangrijkste ben in mijn leven. Het is nu niet meer mijn belangrijkste taak om mezelf te ontplooien, of alles uit mijn leven te halen wat er in zit. Nu is het vooral belangrijk dat ik er ben voor hén op de manier die bij mij en bij hen past. Ik vind het fijn om te zien hoe thuis en veilig ze zich voelen. Niet alleen bij ons, maar ook bij onze ouders’.

Wat gaat je als ouders het meest ter harte? Je wilt een veilige en gelukkige omgeving scheppen voor je kinderen. We merken dat een kind vooral behoefte heeft aan een veilige plek en mensen die laten voelen dat ze van hem houden, een plek waar het zichzelf mag zijn. Nu is er in onze wereld veel dat ons bang maakt of met zorg vervult. Denk aan het brute geweld van terrorisme, oorlog, hongersnood en gebrek aan drinkwater; wapenbezit, verkeersdrukte en klimaatverandering enz. Nou horen we in het Evangelie van deze nacht hoe een engel de bange herders bemoedigt: Afbeeldingsresultaat voor vreest niet heden is een redder geboren‘Wees niet bang, want ik heb Goed Nieuws voor jullie. Vannacht is voor jullie een Redder geboren’. De aansporing ‘Vrees niet. Wees maar niet bang’ komt in de Bijbel maar liefst 365 keer voor in allerlei variaties.                                   We weten dat een kind zijn angst laat varen en rustig wordt, als het merkt dat vader of moeder in de buurt is. Dan is het zelfs niet echt bang meer in het donker. Ook opgroeiende jeugd zoekt langs allerlei wegen naar houvast. Bejaarde mensen maken zich vaak zorgen om hun oude dag. Wie zal er voor mij zorgen, als ik hulpbehoevend word? Kortom: ons bestaan is onoverzichtelijk geworden en daardoor bevangt velen onzekerheid. Waarin vinden wij houvast?

Ik kom ik regelmatig mensen tegen die zeggen : ‘Er is meer tussen hemel en aarde’ of ’Er moet wel wat zijn, een soort hogere macht die ons en dit aardse overstijgt’. Voor ieder van ons is duidelijk dat we over God alleen maar in beelden en vergelijkingen kunnen spreken. Immers alles wat wij over God denken en zeggen is mensenwerk. God is een onuitsprekelijk Mysterie. Als zijn leerlingen Jezus komen vragen: ‘Heer, leer ons bidden’, dan leert Hij hen God aan te spreken als ‘ Onze Vader, die in de hemel zijt’. M.a.w. we worden uitgenodigd om met God te communiceren, en nog wel heel vertrouwelijk zoals een kind dat doet met zijn ouders. God, hoe mysterievol ook, is een God van mensen, een God waarmee we in contact kunnen treden en die naar ons luistert. Veel heiligen zeggen zelfs: “Meer dan wij naar Hem, zoekt God contact met ons”. Is dat niet wat wij met Kerstmis vieren? Dat de onnoembare God naar ons mensen toe gekomen is in het Kind van Betlehem. St. Paulus zegt: ‘Onder jullie moet de gezindheid heersen die Jezus Christus heeft bezield. Hij die bestond in goddelijke majesteit heeft zich niet willen vastklampen aan de gelijkheid met God. Hij heeft het bestaan van een slaaf aangenomen en is aan de mensen gelijk geworden. En als mens verschenen heeft Hij zich vernederd. Hij werd gehoorzaam tot de dood, tot de dood aan een kruis…’

Is dit niet de Messias van God, de Mensenzoon, met wie wij contact mogen zoeken en aan wie wij onze angsten en onzekerheid, onze onrust en zorgen mogen toevertrouwen ? Als geen ander heeft Hij laten zien, hoezeer Hij met ons begaan is. Hij heeft zich het lot aangetrokken van zieken en van wie door hun handicap of leefwijze niet in tel waren. Hij durfde afzien van geweld en machtsmiddelen, zelfs toen zijn leven bedreigd werd.Gerelateerde afbeelding Wat de moeder van die kleine kinderen heeft ontdekt: nl. dat zijzelf niet meer de belangrijkste in haar leven is, maar er mag zijn voor haar kinderen in al hun kwetsbaarheid, dat heeft Jezus laten zien in de omgang met mensen die in nood verkeerden. Zoals het ons deugd doet, als wij onze angsten kunnen delen met dierbare familie en goede vrienden, zouden wij niet eens te meer geborgenheid, hoop en kracht vinden, als wij – net als Jezus zelf – onze zorgen durven toevertrouwen aan een God die met ons begaan is als een vader of moeder. Laten wij Hem vragen: ‘Heer, leer ons bidden, zodat wij verlost worden uit ons egocentrisme, zodat wij nieuw vertrouwen, hoop en vrede vinden bij alles wat het leven van ons vraagt.

ZALIG KERSTMIS.

      

NACHTMIS KERSTMIS 2018

‘Het volk dat in duisternis wandelt ziet een helder licht’ (Jesaja).

Hier zijn we dan, beste mensen, bijeen op deze kerstavond, bijna nacht, om de geboorte te vieren van Jezus Christus, helder Licht (zegt Jesaja), Redder (zegt de engel tot de herders). Ook in de kerken zijn op deze avond mensen op zoek naar geborgenheid, een zorgeloos en vredig bestaan. We zoeken die geborgenheid en vrede zeker tijdens deze donkere dagen in de vergetelheid die het vertier biedt, in de kerstmarkten, in reizen naar de sneeuw of eerder naar oorden van zon en warmte, in de gezelligheid, in de goed verzorgde maaltijd. In de kerstconcerten, in het vele licht in en aan de huizen. Wat duister is in het bestaan moet weg of moet minstens even vergeten kunnen worden.
We zoeken dat vaak met grote onrust. We moeten de vervulling van onze verlangens zelf bewerkstelligen; hoe en wat ervan moeten we zelf uitvinden. Wat we doen moet allemaal kloppen. Waar we de bevrediging van onze verlangens zoeken moeten we die ook vinden. En als het dan niet lukt of tegenvalt????? Wat dan.
En leeft er naast ons verlangen en zoeken naar geborgenheid en vrede ook niet bij vele mensen een onbehagen m.b.t. de situatie waarin we leven, onbehagen t.a.v. onvervulde wensen en verlangens? Zijn de protestbewegingen in gele hesjes daar niet een uiting van? Gerelateerde afbeelding
Welnu te midden van dit alles, van onze verlangens en onze gevoelens zijn we hier samen in onze kerk. Ik hoop, dat we hier wat rust en vrede vindt in het luisteren naar muziek en koorzang, (in het meedoen aan de samenzang van kerstliederen), in het beluisteren van hoopvol stemmende teksten uit de heilige Schrift, in het samen bidden en in het delen van het Christusbrood. We krijgen deze Kerstnacht opnieuw, zomaar, zonder dat we er iets voor hebben hoeven doen een bijzondere boodschap aangereikt in de geboorte van een kind. Het is volgens de profeet Jesaja een helder Licht voor een volk dat in duisternis wandelt. Iets menselijkers bestaat er nauwelijks dan de geboorte van een kind. Het draagt de naam ‘Jezus’. Die naam betekent ‘God redt’ of ‘God helpt’. Die boodschap gedaan aan herders, is bestemd voor heel het volk: ‘heden is u een redder geboren, Christus, de Heer’. Die mededeling vraagt om op zoek te gaan naar dat kind, wiens verdere weg door het leven bekend is. De mededeling van zijn geboorte vraagt om loslaten van onze bekommernis om onszelf, om geloof, om vertrouwen, om overgave, die ons blij maakt. Die boodschap is een uitgestoken hand naar ons, die onze kwetsbaarheid en onze onmacht vaak gewaar worden. ‘Eer aan God in de hoogste hemel’, zingt de engel, en vrede op aarde voor alle mensen die Hij liefheeft. Gods menslievendheid is de achtergrond van de geboorte van het Jezuskind. Hij is Mensenzoon, een van ons dus, en Zoon van God, die ons menselijk lot met ons is komen delen. In Hem is Gods genade, bron van heil voor alle mensen op aarde verschenen. Mogen wij in het Kerstverhaal geborgenheid en vrede vinden. Zalig Kerstfeest.
AR

2018   KERSTMIS   EEN PAD NAAR BENEDEN

Gerelateerde afbeeldingAls je de etalages, reclames en versieringen ziet die er gemaakt zijn voor dit feest dan zou je bijna vergeten waar het met Kerstmis eigenlijk om draait. Een feest zonder versiering, lekker eten en drinken en passende zang en muziek is geen feest. Laten we dat vooral in stand houden. Want een feest brengt mensen bij elkaar. Ze laten zich zien van hun beste kant. Daarnaast is het goed om stil te staan bij wie of wat de aanleiding is voor dit gezelligste feest van het jaar. Voor sommigen is het een midwinterfeest. Na de langste nacht beginnen de dagen langzaam weer te lengen. Christenen over de hele wereld verbinden de terugkeer van het licht met Degene die voor hen het Licht bij uitstek is: Jezus Christus, Emmanuel, de Zoon van God die onder ons mensen zijn tent heeft opgeslagen. Degene die het heelal en deze wereld geschapen heeft en in stand houdt, is zozeer met ons begaan, dat Hij ons zijn enige Zoon heeft gestuurd om ons te laten zien en voelen en duidelijk te maken, hoe Hij ons mensen bedoeld heeft. Hij wil dat ieder mensenkind tot zijn recht komt en gelukkig wordt. Dat is en blijft voor ons een onbegrijpelijk geheim…. Zoiets onvoorstelbaars als een koning met enorme uitstraling die komt wonen in een krottenbuurt en het leven van de bewoners gaat delen. Dat is het ene geheim. Een tweede geheim is, dat die God die zich ‘Mensenzoon’ noemt probeert om ons uit ons egocentrisme te halen. Hoe Hij dat doet, welke methode Hij gebruikt? Hij laat andere mensen een beroep op ons doen. Wie van ons heeft er nooit hulp of steun nodig? De een meer dan de ander. Maar als wij gehoor geven aan de oproep die anderen op ons doen, dan laten wij ons genezen van ons egocentrisme. Jezus spitst het nog toe door te stellen: ‘Al wat je doet voor een van je geringste broeders of zusters, heb je voor Mij gedaan’. Ik hoef U niet te vertellen hoeveel medemensen er behoefte hebben aan een luisterend oor, respectvolle aandacht, voedsel en medicijnen, een dak boven hun hoofd, een veilige plek en een situatie die hen toekomst biedt. Dus voor wie niet wegkijkt van de nood van anderen is er werk aan de winkel. En we hoeven niet bang te zijn: Jezus heeft in zijn omgang met mensen laten zien, dat van niemand het onmogelijke wordt gevraagd. Wel moeten we een eerste stap durven zetten en ons uit ons warme en veilige nest laten lokken. Ter wille van de naaste die ons zo broodnodig heeft. Maria en Jozef laten ons zien hoe je zorgt voor een kwetsbaar mensenkind. De herders laten zich op pad sturen door een engel, een bode van God. Sterrenkundigen volgen hun hart. Nu wij…!

Nou zijn er heel wat mensen die zelden of nooit bidden. Waarom? Ze hebben het van huis uit niet geleerd.’ Ze zeggen: ‘ Ik kan niet bidden’. Anderen zeggen: ‘Wat heeft dat voor zin? Je moet het toch zelf doen!’ Natuurlijk: bidden kan onze inzet niet vervangen. Maar wel doet het deugd om God te betrekken bij de opgaven en taken waar het leven ons voor stelt. Het laat God niet koud, als wij ons tot Hem wenden. Hij blijft niet onverschillig en is begaan met ons wel en wee. Jezus zegt dat God voor ons is als een Vader. Wij zouden tegenwoordig misschien zeggen als een moeder. Nou zijn er grote heiligen zoals bv. een Augustinus die zeggen: ‘Meer dan wij naar Hem, is God op zoek naar ons!’Gerelateerde afbeelding M.a.w. Bidden vraagt van onze kant geen heldendaden, maar wel dat we tijd durven maken voor rust en stilte, zodat Hij in ons aan het woord kan komen en wij de ingevingen en het fluisteren van zijn Geest kunnen verstaan. Bidden is in de traditie van de kerk vaak vergeleken met het beklimmen van een steile berg. Maar misschien is het veeleer het durven volgen van een pad dat naar beneden loopt, een weg waarop we langzaam maar zeker ons egoïsme durven loslaten, ons overgeven en ons laten vallen in Gods handen. Aan het begin van dat pad naar beneden staat niet iets wat wij dóen, maar we worden attent gemaakt op een andere afdaling: nl. die van God die mens is geworden. Paulus schrijft het aan de christenen van Filippi: ‘Hij die bestond in de gestalte van God heeft er zich niet aan willen vastklampen gelijk aan God te zijn ( Fil. 2,9 ) Beginnen met bidden is dan niet: onze ogen omhoog richten, naar de hemel kijken, maar ons gaan realiseren dat God al liefdevol naar ons keek, toen wij nog amper naar onszelf durfden te kijken. Of met de woorden van de apostel Johannes: ‘Dít is liefde: Niet wij hebben God liefgehad, maar Hij heeft ons liefgehad en Hij heeft zijn Zoon gezonden om ons te genezen van het kwaad’.

Moge dit besef en dit vertrouwen doordringen en wortel schieten in ons hart .

ZALIG KERSTMIS.

2e KERSTDAG 2018: OVERWEGING

Het verhaal dat Susanne ons zojuist heeft voorgehouden beantwoordt aan diep in ons mensen verankerd verlangen naar een wereld waarin, ik citeer, ‘een beweging van verbondenheid, licht, hoop, vertrouwen’ mogelijk is; en nog een citaat ‘in het donker iets doen voor een ander van een wonderlijke omvang’ gebeurt bij mensen onderweg. Zij zijn ‘onderweg in een vaak guur klimaat’, fysiek, maar ook mentaal . Wat in die citaten gezegd wordt is verwant aan het oude kerstverhaal, maar dan in een eigentijds jasje.Afbeeldingsresultaat voor tijn serious request 2016 Het duidt op ‘Serious Request van een paar jaar geleden, waarin een jongetje, Tijn geheten, de nagels lakte van mensen waarvan de opbrengst ten goede kwam aan 250.000 kinderen met longontsteking . Ook Tijn kan dingen die niet iedereen kan. Hij laat de wind draaien naar een hartverwarmende wind uit het zuiden. Allerlei mensen worden er blij van en sluiten zich aan bij de kerstbeweging van Tijn.

Dromen en verlangens van mensen komen in het verhaal naar voren; maar ook het verlangen, dat de mensen gaan kiezen voor een andere weg dan die vaak gevolgd wordt. Dat ze gaan kiezen -ik citeer weer- ‘een weg van vrede, verbondenheid en het geloof in elkaar, want dan blijft het nog heel lang Kerstmis’.

In het verhaal, door Susanne gelezen, zijn waarden uitgedrukt die door heel onze mensengeschiedenis een rol spelen. We vinden ze ook terug bij de profeten in onze Heilige Geschriften, in de wijsheidsliteratuur en in de zogenoemde Tien Geboden uit de Wet van Mozes, in de Bergrede van Jezus, in een gebed als het Onze Vader. Ze proberen mensen van hun en onze tijd te wijzen op en verbinden met waarden die dienstbaar zijn aan een menswaardig leven en een plek op aarde voor iedereen. Ook in de gezangen van toen staan verlangens en dromen, dat zelfs tot dan als vijand beschouwde volken om Israël heen zullen in blijdschap en vrede optrekken naar Jeruzalem om daar God en elkaar in liefde te ontmoeten. En hoe ziet her daar nu uit?Gerelateerde afbeelding Helaas blijft er ook die andere kant. Blijft de oude weg van tegenstelling en afkeer, van eigenbelang, zelfoverschatting en hebzucht ook begaan. En zijn er figuren nodig, die wonderlijk standvastig volhouden aan mensenwaarden. Tijn, vervuld van een goede geest, is een voorbeeld, de jonge NS-pianist, die, vervuld van een goede geest 7 station-piano’s bespeelde voor zijn zieke zus is een voorbeeld,  Stefanus, overtuigd volgeling van Jezus, vervuld van diens Geest is een voorbeeld van het uithouden bij wat de machten van het kwaad hem aandoen. Zijn achtergrond is de Kerstboodschap van Godswege gratis aan de engelen gebracht: heden is u een redder geboren, Christus de Heer. Stefanus is gaan geloven in de onvoorwaardelijke liefde van God, verschenen in Jezus, gezalfde van God, die ons bestaan in heel zijn werkelijkheid is komen delen. Zijn geloof is zo sterk, dat hij zelfs kan bidden om vergeving voor degenen die hem de dood aandoen. Zulk een geloof is de uitwerking van het Kersgebeuren in Bethlehem, en van mensen, die hoewel misschien niet behoren bij een kerk wel de werken doen die daar eigenlijk in thuishoren, getuigen van geloof in goedheid en menselijkheid.

Het kan inderdaad nog lang een zalig Kerstmis blijven. Dat wens ik u van harte toe.