Preken

Het tijd is voor de oogst…

By 21 september 2015 No Comments

Als het graan geel wordt, als de appels een kleurtje krijgen, als de druiven diep blauw of groenachtig geel kleuren weten we dat het tijd is voor de oogst, dat de zomer ver gevorderd is en de herfst aanbreekt.
De meeste oogst is van de velden en van de fruitbomen af. De mais staat nog en de bieten. De vroege soorten van appels, peren en druiven zijn al geplukt. Met de overige is men nog bezig. Gisterenavond zijn we in een gezinsviering stil blijven staan bij het feit wat de aarde dank zij haar vruchtbaarheid en de inspanning van velen oplevert voor ons om van te leven. Agrariërs en tuinbezitters hebben meegewerkt aan dit dankfeest voor de oogst waarbij we God hebben gedankt maar ook de mensen die de aarde bewerken. Door hun toewijding verschaffen ze de wereld voedsel en laten ze ons ook nog genieten van het mooie en geordende landschap waarin wij mogen leven. Dank en respect passen ons vandaag. Wat vandaag hier bijeengebracht is brengen we naar de zusters in Wahlwiller.
De overgang van dank voor de oogst en de teksten van deze zondag over de bedreiging en ondergang van de gelovige lijkt niet eenvoudig. De auteur van het Bijbelse Boek Wijsheid wil de gelovigen in een milieu van ongelovigen ondersteunen. Zij leven in het besef, dat we de aarde weliswaar in beheer hebben gekregen, maar dat dit niet betekent, dat we God maar moeten gaan vergeten. De neiging kan bestaan dat we ons terug buigen op onszelf en onze  prestaties; dat we daar met bewondering en tevredenheid naar kijken. God kan als niet meer nodig beschouwd worden; vervolgens als niet bestaande; en tenslotte kunnen degenen die  nog in God geloven gezien worden als lastposten. Ze herinneren  aan wat niet bestaat maar dat wel beroep doet op geweten en verantwoordelijkheid. Dat wil men niet, men wil van niemand afhankelijk zijn. Men wil wat men denkt en doet zelf bepalen. Dan wil men niet horen van een God, zoals gelovige mensen die naar voren brengen. Wat zij zeggen komt niet in de eigen kraam te pas. Tolerantie voor hun opvattingen en de zogenoemde vrijheid van meningsuiting zijn dan moeilijk. Dan kan gebeuren, wat in de lezing uit het Boek Wijsheid beschreven wordt, dat gelovigen vervolgd worden. Het boek is ontstaan in de 1e eeuw vóór Christus in de Joodse gemeente van het Egyptische Alexandrië. De stad kende een overwegend Grieks-Romeinse cultuur, maar had wel een Joodse gemeenschap met een eigen heilige Schrift, een eigen taal en eigen gebruiken. Gezamenlijk aan beide culturen was in die tijd een geloof in een leven na de dood. Gelovigen waren gemarteld en gedood omwille van hun geloof. Die konden toch niet zomaar dood zijn. Maar er waren ook mensen, zoals trouwens er altijd zijn, die daar niets van moeten weten. Die vinden dat je volstaan moet met je huidige leven. En dat er daarna niets meer is;  dat er geen verantwoording hoeft afgelegd te worden, dat er geen barmhartigheid van God is waaraan je je, arme zondaar, kunt toevertrouwen en dat er geen toekomst is bij God van de mensen die geprobeerd hebben zo goed mogelijk te leven. Die deze opvatting zijn toegedaan hebben een hekel aan die geloven wat ik zojuist vertelde. Gelovigen werden soms genegeerd en zelfs vervolgd. Zo gebeurde het ook met Johannes de Doper, die koning Herodes zijn immorele gedrag verweet. Zo werd een paar jaar geleden een tegenstander van een hedendaagse machtspoliticus met plutonium vergiftigd. Om de eigen handen schijnbaar schoon te houden kunnen daar dan criminelen voor worden ingehuurd.

Zelfs godsdiensten kunnen dit soort manoeuvres in hun midden vertonen. Denken we maar aan het conflict tussen de autoriteiten en Jezus. Waar Jezus kiest voor de gerechtigheid en de liefde voortkomend uit zijn geloof in God, wordt hem de dood aangedaan. Hij kiest niet voor de macht en is daaraan niet onderdanig. Jezus kiest ervoor als Messias dienaar te zijn.

De Evangelietekst van vandaag verhaalt de tweede van de drie voorspellingen van Jezus van wat Hem in de toekomst te wachten staat. Zoals de vorige week al gezegd, is het voor de leerlingen heel erg wennen, om hun opvattingen bij te stellen. Ze dromen immers van een machtig Joods rijk onder de Messias zoals onder koning David. En de leerlingen van Jezus zouden daarin de voornaamsten zijn Maar ze moeten genoegen nemen met een kwetsbare dienjaarkoning die ten onder gaat onder het geweld dat Hem door de machten wordt aangedaan. Maar degenen die dachten hem definitief omgebracht te hebben komen bedrogen uit. Zijn woorden en daden droegen leven in zich en dat is met Pasen zichtbaar geworden, toen Hij door God uit de doden werd opgewekt. Het is het houvast geweest van veel christenen om hun geloof te bewaren, ook als stond het onder druk en zelfs bloot aan vervolging. Geloven in God en zijn zoon Jezus Christus en ons dienovereenkomstig gedragen, draagt leven in zich. Ook al is het in onze tijd niet vanzelfsprekend, soms zelfs integendeel.

25e  ZONDAG DOOR HET JAAR B 2015.
Lezingen: Wijsheid 2, 12.17-20; Jacobus 3, 16-4,3; Marcus 9, 30-37