Preken

Een kruisje voor het slapen gaan…

By 23 mei 2016 No Comments

Vroeger, ik praat over minstens een halve eeuw geleden, was het algemeen gebruik dat men de maaltijd in de gezinnen vooraf liet gaan door het kruisteken en het bidden van het Onze Vader en het Wees Gegroet. Dat kon tot een soort routine worden waar de betekenis van afvlakte. Het kon ook het bewustzijn weergeven, dat we eigenlijk het leven niet zelf in handen hebben, maar het met alles wat daarbij hoort aan God danken. Het bidden kon uitdrukken dat we beseffen, dat leven en aarde met alles wat daarop is ons geschonken zijn.

Ook het opstaan en slapengaan kende een bepaald ritueel waaronder een kruisteken met wijwater. Sommige ouders tekenen hun kinderen vóór het slapengaan nog steeds met een kruisteken op het voorhoofd. In veel gezinnen werd –zeker tijdens de oorlog van 1940-1945 ’s avonds de rozenkrans gebeden voorafgegaan door en eindigend met een kruisteken. De landbouwers op het veld baden ‘de Engel des Heren heeft aan Maria geboodschapt’ als de kerkklok om 12 uur begon te luiden. Als we de heilige Mis beginnen doen we dat nog steeds ‘Ín de Naam van de Vader, de Zoon en de heilige Geest’. En we eindigen met: ‘Zegene ons de almachtige (en barmhartige) God: Vader, Zoon en heilige Geest.

Zo werden de dagen, en daarmee het leven, gemerkt met het kruisteken, begin en einde van de dag, begin en einde van de maaltijd, begin en einde van ons samenzijn in de kerk. Misschien soms sleur, maar op zich een permanente herinnering dat wij het leven, ondanks wat we allemaal kunnen, aan God danken en geloven dat God, schepper van hemel en aarde, ons nabij is. In het kruisteken drukken we uit wie God voor ons is: Vader, Zoon en Geest. Wij hebben ons aangesloten bij de kinderen van God door ons doopsel. Daardoor zijn we broers en zussen geworden van Jezus Christus, Gods Zoon in wie God mens geworden is. Dat is heel bijzonder en typisch eigen aan ons geloof als christenen, dat wij geloven, dat Jezus gekomen is om ons levenslot heeft gedragen tot in onze dood toe: God is mens geworden, het Woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond. Op het einde van zijn lijden gestorven, door God met Pasen ten leven gewekt, delen wij, die in Hem geloven, in zijn eeuwig leven. Hij is oorzaak van ons vertrouwen, dat we door alle vreugde, maar ook door alle pijn en moeite heen, uiteindelijk geborgen zijn in God. Aan de Geest van God en Jezus Christus worden eigenschappen toegeschreven die ons helpen met geloven in ons concrete leven. Denk maar aan het lied dat vaak met Pinksteren gezongen wordt (GvL 442: Geest die vuur en liefde zijt, Geest die leeft van eeuwigheid, voortkomt uit de Zoon en Vader, leidt, o Heer, ons altijd nader door uw liefde, door uw licht, tot uw heilig aangezicht. Hij wordt in het lied genoemd Geest van Wijsheid, Geest van raad, trooster, waakzame en sterke Geest, allemaal eigenschappen van Gods Geest, die wij heel goed ter ondersteuning in het dagelijks leven kunnen gebruiken.

Vroeger werden de perioden van de dag en onze maaltijden vergezeld van gebed, voorafgegaan door en eindigend met een kruisteken. In brede lagen van de katholieke bevolking golden deze gebruiken. We leven in een andere tijd en de oude gezinscultuur is afgebrokkeld. Een nieuwe, beïnvloed door de moderne informatieapparatuur is ervoor in de plaats gekomen. Het kruisteken blijft echter voor ons, christenen, een belangrijke uiting van ons geloof in God, die zich voordoet als Vader, Zoon en H. Geest. Het lijkt de moeite waard om dat geloof  leven te houden bij alles wat ons bezig houdt, om erdoor getroost en bemoedigd te worden  Laat het kruisteken zelf een vorm zijn van gebed zijn, dat uitdrukt dat wij leven in de Naam van de Vader, de Zoon en de Geest. Amen

H. DRIE-EENHEID C-jaar 2016. OVERWEGING
Lezingen: Spreuken 8, 22-31; Romeinen 5, 1-5; Johannes 6, 12-15