Preken

Blijf niet hangen aan je eigen Messiasbeeld

By 11 december 2016 No Comments

Preek zondag 11-12-2016   3e Advent.

Wij beloven elkaar makkelijk van alles, maar moeten erkennen dat wij onze beloftes niet altijd waar maken. Als ons dat zelf overkomt, ervaren wij dat als een teleurstelling. In het Evangelie van deze dag vertelt Matteus dat Johannes de Doper in de gevangenis zit door toedoen van koning Herodes Antipas. Hij is daar terecht gekomen, omdat Herodias, de vrouw van Herodes, een vreselijke hekel had aan Johannes. Ze was eigenlijk de vrouw van Filippus, de broer van Herodes, maar de koning had zijn schoonzus van hem afgekaapt en Johannes had daar kritiek op geleverd. Eigenlijk zou hij al gedood zijn, als de koning niet zo bang was geweest voor het volk. Dat had nl. groot respect voor Johannes. Het herkende in hem een profeet, iemand die de waarheid sprak en opkwam voor gerechtigheid. Hoe velen van hen hadden niet geluisterd naar zijn preken? Hoe velen had Johannes niet gedoopt in het water van de Jordaan ten teken van bekering?. Heel bijzonder was voor hem de dag geweest dat Jezus naar hem toe was gekomen om gedoopt te worden. Matteus vertelt dat er toen een stem uit de hemel had geklonken die zei: ‘Deze is mijn Zoon, mijn Geliefde; dit is de mens in wie Ik vreugde vindt’. Dit gebeuren had Johannes diep geraakt en van toen af verkondigde hij dat Gods Koninkrijk nabij was. Hij zag en voelde dat het in deze bijzondere mens doorbrak: de lang verwachte Gezalfde van God, de Messias. Op Hem had hij zijn hoop gesteld. Johannes had zich vrij en gelukkig gevoeld in de woestijn en bij de Jordaan Maar nu zit hij hier opgesloten in het donker tussen gevangenismuren. Wie daar terecht komt, slaat vanzelf aan het piekeren: waarvoor heeft hij zich ingespannen? Wat is er over van zijn leven? Elke dag gaat hij meer twijfelen. Hij voelt zich teleurgesteld, ontgoocheld, ja zelfs mislukt. Af en toe dringen er wel berichten tot hem door over deze Messias en wat Hij allemaal doet. Maar Jezus gebruikt geen dreigende taal, spreekt niet van de bijl aan de wortel van de boom; kaf wordt niet verbrand. Hij zoekt zondaars juist op en slaat een heel andere toon aan dan Johannes. Deze vraagt zich misschien af: Heb ik het dan toch bij het verkeerde eind gehad? Daarom stuurt hij enkele van zijn leerlingen naar Jezus toe met de vraag: Ben jij het die komen zou of moeten we toch wachten op een ander? Als ze dan terugkomen, vertellen ze wat Jezus geantwoord heeft op zijn vraag: ‘Blinden kunnen weer zien, verlamden lopen weer, melaatsen worden genezen en doven kunnen weer horen’. Is Hij het dan toch, deze Jezus, de Messias? Johannes weet heel goed dat de profeet Jesaja hem zo getekend heeft, Gods Gezalfde. Bovendien heeft Jezus ook nog gezegd: ‘Doden worden opgewekt en aan armen wordt het goede nieuws bekend gemaakt’. Inderdaad, dat heeft Jesaja ook voorspeld, maar waarom zegt Jezus dan niet dat gevangenen worden bevrijd? Dat zou de Messias toch ook gaan doen? Wat voor Messias is Jezus dan wel, als Hij hem niet uit de kerker bevrijdt? Jezus heeft inderdaad zieken genezen en gepreekt, maar de structurele problemen in de samenleving van Israël heeft Hij niet aangepakt. De farizeeën zijn nog altijd populair bij het volk; de sadduceeën beheersen nog steeds de tempel en er is nog geen Romein uit het land verdreven. Jezus doet wel veel goeds onder het volk, maar heel het religieuze en politieke establishment, inclusief koning Herodes, zit nog stevig in het zadel. Geen wonder dus dat Johannes twijfelt en zich afvraagt wat voor messias dit is, als Hij hem niet uit de kerker bevrijdt?

Soms zouden wij dat Jezus ook willen toeroepen: waarom komt U ons niet bevrijden van de problemen waarin wij gevangen zitten? Waarom bent U zo ver weg, terwijl we U zo nodig hebben? Heersers die hun land in puin laten schieten en honderdduizenden onderdanen die moeten vluchten en alles verliezen? Dictators die iedereen gevangen zetten die hun visie niet deelt? Waarom baden sommigen in weelde, terwijl miljoenen gebrek lijden? Wij die kleding, voedsel en veel andere zaken zo goedkoop mogelijk willen verwerven, terwijl we ons vaak niet realiseren dat anderen ze voor een hongerloon moeten produceren? Waarom zoveel verdeeldheid, onverdraagzaamheid en gebrek aan solidariteit in onze wereld? Waarom voelen wij vaak alleen maar afwezigheid, terwijl U toch beloofd hebt met ons te zijn? Bent U het op wie de wereld wacht of moeten wij onze hoop toch vestigen op een ander? Wie onzeker is en twijfelt, mag zich vandaag in goed gezelschap weten. Nota bene Johannes, de voorloper van Jezus, twijfelt ernstig of hij zijn hoop wel terecht op de Man uit Nazaret heeft gevestigd. Vertegenwoordigt hij niet allen die teleurgesteld en ontgoocheld zijn, omdat hun verwachting niet uitkwam?

Ik weet niet of het u is opgevallen? Jezus heeft ook nog iets tegen Johannes’ leerlingen gezegd: ‘Gelukkig wie aan Mij geen aanstoot neemt!’ Letterlijk staat er ‘Zalig wie over Mij niet struikelt’. Wat bedoelt Jezus met deze merkwaardige zaligspreking: je hebt geluk als je je aan Mij niet ergert? We weten dat tal van Schriftgeleerden en farizeeën zich aan Jezus ergerden, omdat Hij met veel meer gezag sprak en handelde dan zij. Veel rijken namen aanstoot aan Hem, omdat Hij hun te verstaan gaf dat het beter was hun rijkdom niet voor zichzelf te houden, maar te delen met de armen. Ook machthebbers hadden moeite met Hem, omdat Hij stelde dat wie wil heersen bereid moet zijn om te dienen en de minste te worden. // En wij dan? Misschien ergeren ook wij ons wel aan Jezus? Of komt Hij ons minstens vaak niet gelegen, want zijn boodschap van opofferende liefde strijkt ook ons tegen de haren in. Als we eerlijk zijn, moeten we toegeven dat we vaak aanstoot nemen aan Hem

Tegelijk ligt precies hier het geheim van ons geloof: velen ergeren zich aan Jezus tot op de dag van vandaag. Omdat Hij opkwam voor verdrukten en mensen die niet in tel waren, brood gaf aan hongerigen, blinden de ogen opende, gebogenen oprichtte en lammen weer liet lopen – daarom werd Hij zelf aan een kruis genageld en uit de weg geruimd. Omdat Hij machthebbers, rijken en mensen van aanzien niet naar de ogen keek en durfde wijzen op hun verantwoordelijkheid voor armen en zwakken, daarom is Hij vermoord en als een weerloze en gekruisigde heeft Jezus ons het licht en het leven gebracht.

Als wij ons in vertrouwen gewonnen durven geven aan deze machteloze Messias, zullen we vroeg of laat ervaren, dat Hij ons gelukkig maakt. Dat we mogen delen in zijn wonderlijke zegen en nabijheid. Laten wij bidden om de Geest, zodat het ons lukt onze idee over de Messias bij te stellen en dat we ons aan dit geheim durven toevertrouwen op deze 3e zondag van de Advent, die vanouds genoemd wordt de zondag van de vreugde: ‘Gaudete’. Hij komt in deze dagen opnieuw op ons toe. Waarom zouden wij een ander verwachten? AMEN.

Pastor A. Franssen.