Preken

29-7-2018: 17e zondag door het jaar.

By 29 juli 2018 No Comments

Lezingen: 2 Koningen 4, 42-44; Efeziërs 4, 1-6; Johannes 6, 1-15

Het gaat economisch niet slecht met Nederland. Er is zoveel werk, dat verschillende sectoren een tekort aan mensen hebben. Dat zet soms grote druk op degenen, die het werk moeten doen. Het gaat overigens zo goed, dat werknemers en vakbonden acties kunnen ondernemen voor méér loon en betere arbeidsvoorwaarden. Daarnaast verschijnen echter op de TV schrijnende beelden van uitgemergelde, door honger verzwakte kinderen en volwassenen. Christelijke kerken laten niet na te pleiten voor een evenwichtige verdeling van de goederen van onze wereld en voor een economie van de rechtvaardigheid waarin alle mensen tot hun recht komen en er voor hen gezorgd wordt. Als die rechtvaardige verdeling werkelijk tot stand komt, heeft iedereen te eten en hoeft niemand honger te lijden.
Vandaag vinden we in de lezingen uit de H. Schrift twee verhalen, die inspiratie bieden voor de gedachte, dat als mensen werkelijk delen er voor iedereen voldoende voedsel is en er nog overblijft.
Gerelateerde afbeeldingHet verhaal van de wonderbare broodvermenigvuldiging is terug te vinden bij alle vier de Evangelieschrijvers, Matteüs. Marcus, Lucas en Johannes, ieder weliswaar op hun eigen manier, met hun eigen accenten. We vinden al achtergronden voor een dergelijk verhaal in het zogenoemde 1e of Oud Testament, waar de profeet Elisa aan honderd man te eten geeft van 20 broden (in de vorm van pannenkoeken). Dat is in alle geval veel te weinig voor honderd man, maar toch……waar mensen delen geschieden wonderen.
Zo bij Jezus, in Hem breekt het Rijk van God door, bestemd voor alle mensen. Van hem gaat het initiatief uit om meer dan 5000 mensen eten te geven. Ze zijn hem gevolgd om verschillende motieven: hij is een bekende figuur, hij geneest zieken, helpt mensen van hun bezetenheid af en zo verder. Hij heeft iets bijzonders , de trekken van een kopman, die men wel eens wil zien. Dromen en verlangens, die van alle tijden in de harten van de mensen schuilen, komen naar boven, als ze Jezus meemaken. Bij alle geploeter en geworstel met de vragen van het leven, zijn het de droom en het verlangen naar een betere wereld, waarin vrede en gerechtigheid een rol spelen, de onderlinge verhoudingen gedragen worden door wederzijds begrip en solidariteit waardoor er plaats en eten en drinken is voor iedereen. Het is een wereld zoals God die eigenlijk wil, maar die alsmaar uitblijft, omdat mensen te kort schieten bij hun pogen die tot stand te brengen. Die droom wordt in die tijd gekoppeld aan de komst van een Mensenzoon van God, stammend uit het huis van de grote koning David. Jezus zou, gezien zijn optreden wel eens die beloofde nazaat kunnen zijn. Hij zou als een koning van gerechtigheid en vrede over Israël gaan heersen, een voorbeeld voor alle volken. Daarom trekken de mensen naar hem toe, zoals publiek trekt naar aansprekende mensen uit de wereld van de politiek, van de sport, van de godsdienst (denk aan het enthousiasme om onze paus). Hoe gaat Jezus met een dergelijke verwachting om? Hij buigt de aandacht in een andere richting: het gaat om het heil van de menigte. Mensen moeten het zelf doen. Hij vraagt aan Filippus: ‘hoe moeten we aan brood zien te komen om de mensen te eten te geven’? Een andere leerling, Andreas merkt op wat er voorhanden is: ‘een jongen met vijf gerstebroden en twee vissen’. Klaarblijkelijk stelt de jongen zijn broden en vissen ter beschikking. Dan spreekt Jezus een dankgebed over brood en vissen, zoals wij bidden voor en na onze maaltijd, een dankgebed voor wat we hebben ontvangen. Na die godsdienstige erkenning van Gods gaven in de schepping begint de sociale kant : het delen van de maaltijd met elkaar. Misschien is dat wel een probleem in onze tijd, dat we dreigen te vergeten dat we ons leven, onze aarde en al wat daarop is hebben gekrégen. Dat besef helpt ons om dat wat we hebben ontvangen ook met elkaar te delen. Als dat plaats vindt, geschiedt het wonder, blijkt er genoeg voor allen. Is er zelfs nog over. AR