Preken

24-2-2019: 7e zondag door het jaar.

By 25 februari 2019 No Comments

De wereld waarin we leven, beste mensen, voltrekt zich op een standaard manier. We worden geboren, maken onder begeleiding van ouders en anderen een ontwikkeling door, worden opgeleid, verwerven een plaats in de samenleving door werk en het aangaan van relaties. Hoe wij daarin met elkaar omgaan ligt ook tamelijk vast. We behandelen degenen die ons goed behandelen ook goed. Degenen die ons kansen geeft zijn we dankbaar en welgezind. Degenen, die ons een dienst bewijzen zij ook wij bereid, waar nodig, te helpen. We gaan dus goed om  met degenen, die goed met ons omgaan. Met degenen met wie we het niet zo goed kunnen vinden hebben we moeite. Zo gaat het gewoonlijk op de verschillende terreinen van leven, de politiek, het zakenleven, de maatschappelijke omgang in buurt en dorp. Er zijn gewoonten en verwachtingen waaraan men moet beantwoorden. Zo niet, dan komt men buiten spel te staan. Dat kan er vrij hard aan toegaan. In criminele circuits legt men elkaar om, als men niet of niet meer aan gevestigde patronen beantwoordt.

In de 1e lezing van vandaag vinden we een bijzonder verhaal van omgaan met elkaar. De jaloerse koning Saul staat zijn dienaar David naar het leven, omwille van diens succes. David weet door te dringen tot in het legerkamp van Saul, treft die slapend aan in diens tent. David, wiens leven door koning Saul wordt bedreigd, had hem kunnen doden, maar doet het niet. Hij nam alleen diens speer en waterkruik mee, om te bewijzen, dat hij in de tent van Saul was geweest. Geen liquidatie dus, integendeel. Hij spaart Saul tot dan toe door God bestemd tot koning van zijn  volk. Eerbied en mededogen in plaats van wraak. Zo zou het in Gods ogen onder mensen moeten toegaan. Goedheid stellen tegenover kwaad. Dat komt voor, maar is niet het normale patroon.

In het evangelie zoals beschreven door Lucas sluit Jezus daarop aan. Hij pleit daarin o.a.  voor een ander omgaan met de vijand, met degene die ons iets aandoet. Jezus gaat zelfs verder dan ‘ge zult niet doden’ uit de Tien Geboden: ‘als iemand je op de wang slaat keer hem dan ook de andere toe’. Als iemand je berooft, geef hem dan nog iets extra’s. Wie van ons zou zoiets klaar krijgen? Integendeel, onze eerste reactie zou toch zijn de zelfverdediging en zelfbescherming; of op de vlucht gaan om uit de lastige situatie weg te komen. Normale reacties in zulke gevallen. Het gaat Jezus in zijn uitspraken om het beantwoorden van het kwade door het goede, omdat het goede betere gevolgen met zich meebrengt. Verrassende goedheid, die de inkeer van de ander met zich meebrengt. Niet het zelfbehoud, niet  het ‘ik’ op de eerste plaats als normale reactie, maar de zich gevende liefde.  Zo is het ook met ons oordeel over anderen. Er is weinig dat zo hardnekkig is als een vooroordeel. De goede kanten van iemand worden dan niet gezien, worden ook niet aangesproken. Daardoor blijven  de moeilijke verhoudingen,  die niemand gelukkig maken,  blijven bestaan. Daarentegen pleit Jezus  voor een andere manier van benadering, voor een andere aanpak. Jezus pleit voor voor een houding van welwillendheid, vergeving en barmhartigheid, die in staat zijn het kwade te overwinnen. Het was de inzet van zijn leven tot en met de dood aan het kruis, die hem werd aangedaan Op die manier kan een menswaardige wereld tot stand komen, die in de plaats komt van een wereld waarin vijandschap, kwaadaardigheid, het elkaar naar het leven staan de normale patronen zijn. Het mag een droom of verlangen zijn, maar een droom of verlangen, die wel een rol blijft spelen in onze levens als christenen. Een droom, die ons helpt onze mentaliteit te beïnvloeden  zodat  goedheid en vergeving in toenemende mate er een plaats in krijgen met het oog op een wereld waarin voor iedereen leven mogelijk is. Met Pasen vieren we dat de zich gevende liefde sterker is dan het kwaad. God stond er zelf voor garant in de opstanding van zijn Zoon, Mensenzoon, een van ons. AR